EPIDEMIOLOGIA:

· zachorowalność-stale wzrasta.

·śmiertelność-wśród mężczyzn 50-80 zgonów/100 tys./rok. (w krajach zachodnich).
Mniej niż 10% chorych przeżywa 5 lat, a 80% umiera w ciągu roku od rozpoznania.
Wśród palaczy śmiertelność 10-15x większa.

·płeć-częściej u mężczyzn (1/3 wszystkich zgonów), niż u kobiet (1/5 wszystkich zgonów)
Zachorowalność i śmiertelność u kobiet rośnie szybciej niż u mężczyzn.

· wiek-35-75 r.ż.. Najczęściej 55-65 r.ż.

ETIOLOGIA:

·palenie tytoniu:
-ponad 80% raków. Szczególnie typ płaskonablonkowy i drobnokomórkowy.
-także bierni palacze.

·czynniki zawodowe:
-azbest
-związki chromu 6-wartościowego
-arsen i związki arsenu
-związki niklu
-bischlorometyloeter,eter chlorometylometylowy
-gaz musztardowy
-pochodne radonu
-benzopiren,produkty zwęglania beta-naftyloaminy
-lotne substancje smołowe

· inne czynniki:
-czynniki genetyczne:
®wysoko indukowany gen hydroksylazy węglowodorów aromatycznych (ADHH).
-zanieczyszczenia powietrza.

PATOGENEZA:

TYPY HISTOLOCICZNE:

1.Rak płaskonabłonkowy:
- 40-45%
- zazwuczaj z nabłonka dużych oskrzeli
- głównie u M.
- ma związek z paleniem tytoniu
- różny stopień zrónicowania

2.Gruczolakoraki:
- 25-30%
- rzadziej związane z paleniem
- często lokalizacja obwodowa (mogą przebiegać z wysiękiem do jamy opłucnej)

3.Raki drobnokomórkowe:
- 20-25%
- pochodzą z komórek endokrynnych obecnych w śluzówce oskrzeli
- często wytwarzają hormony polipeptydowe (objawy paranowotworowe)
- wybitny związek z paleniem
- znaczna agresywność,najgorsze rokowanie

4.Raki wielkokomórkowe:
- ok. 10%
- mogą rosnąć obwodowo, lub w dużych oskrzelach
-