PORAŻENIE NERWU POŚRODKOWEGO

1. A. Bochenek „Anatomia człowieka tom V“
2. R. Mazur i wsp. „Podstawy kliniczne neurologii“

EPIDEMIOLOGIA:

·

ETIOLOGIA:

· więzadło Struthersa :

- u ok. 3% ludzi występuje na przyśrodkowej powierzchni kości ramiennej wyrostek nadkłykciowy
- między nim, a nadkłykciem przyśrodkowym rozciąga się owe więzadło
- może uciskać przebiegający pod nim nerw pośrodkowy i t. ramienną

· nieprawidłowe naczynia przeszywajace :

- mogą przeszywać pień nerwu
- objawy mogą wystąpić w sposób nagły

· urazy barku :

- rzadko powodują uszkodzenie n. pośrodkowego

· uraz okolicy łokciowej (zwł. złamania nadkłykciowe) :

- często uszkodzenie pnia nerwu, lub jego gałęzi n. międzykostnego przedniego

· zespół m. nawrotnego obłego :

- ucisk miedzy głowami tego mięśnia

· zespół cieśni nadgarstka :

- ucisk przez przerośniety troczek zginaczy
- najczęstsza przyczyna uszkodzenia n. posrodkowego

PATOGENEZA:

· przebieg nerwu :

- rozpoczyna się w dole pachowym z pęczków przysrodkowego (C8 – Th1) i bocznego (C5 – C6)
- łączą się na przedniej powierzchni a. axillaris
- biegnie w bruździe przyśrodkowej mięśnia dwugłowego
- krzyżuje a. brachialis przechodząc z jej strony bocznej na przyśrodkową
- do dołu łokciowego wchodzi pod rozścięgnem m. dwugłowego
- w górnej części przedramienia między głowami m. pronator teres
- nastepnie głeboko między m. flexor digitorum superficialis i profundus
- w dolnej części przedramienia powierzchownie między ścięgnami m. flexor carpi radialis i m. palmaris longus w kanale nadgarstka pod troczkiem zginaczy
- przechodzi na dłoń
- dzieli się na nn. digitales palmares communes, a te na nn. digitales palmares prioprii

· zakres zaopatrywania :

- większość mięśni przedniej grupy przedramienia :
® m. pronator teres
® m. palmaris longus
® m. flexor carpi radialis
® m. flexor digitorum profundus (brzusiec dla 2 i 3 palca)
® m. flexor digitorum superficialis
® m. flexor pollicis longus
® m. pronator quadratus
- większość mięśni kłebu kciuka :
® m. odwodziciel krótki
® caput superficiale m. flexoris pollicis brevis
® m. przeciwwstawiacz
- 2, lub 3 pierwsze mięśnie glistowate
- skróra 2/3 dłoni od strony promieniowej i 3,5 palca po stronie dłoniowej
- po stronie grzbietowej te palce w obrębie paliczków środkowych i dalszych

OBRAZ KLINICZNY:

· utrudnienie nawracania przedramienia :

- ze względu na uszkodzenie mm. nawracaczy

· utrudnienie zginania dłoniowego nadgarstka :

- czynność ta jest znacznie osłabiona, jednak m. flexor carpi ulnaris zgina (ręka odchyla się jednocześnie w stronę łokciową)

· utrudnione zginanie palców :

- zaciśnięcie pieści jest niemożliwe
- zgina się jedynie palec 4 i 5, ale i tak nie całkiem bo m. zginacz powierzchowny jest porażony
- zgięcie palca 2 i 3 może odbywać się tylko w nieznacznym stopniu i to tylko w stawach śródręczno – paliczkowych na które działają mm. międzykostne unerwione przez n. ulnaris
- wskutek w. wym. zaburzeń przy próbie zaciśnięcia ręki w pięść kciuk, wskaziciel i palec środkowy pozostają wyprostowane (ręka błogosławiąca)

· upośledzenie ruchów kciuka :

- nie można wykonać zginania i przeciwwstawiania
- przywodzenie odbywa się prawidłowo (n. ulnaris)
- odwodzenie jest zachowane częściowo (zachowana czynność m. odwodziciela długiego)
- ze względu na niemożność przeciwwstawiania i zginania z jednoczesną przewagą mięśni prostujących i przywodzących kciuk ustawia się w tej samej płaszczyźnie co dłoń (ręka małpia)

· zaniki mięśni kłębu :

- po pewnym czasie

· zaburzenia czuciowe :

- tj unerwienie czuciowe

ZESPOŁY UCISKOWE :

· zespół mieśnia nawrotnego obłego :

- występuje ucisk pomiędzy głowami tego mięśnia
- nieraz stwierdza się tylko bolesność górnej części przedramienia
- po dłuższej pracy ręcznej pojawiać się mogą parestezje i drętwienia palców oraz osłabienie siły mięśniowej ręki
- ucisk na górna część przedramienia może wywołać ból
- niekiedy objaw Tinela w tej okolicy

· zespół nerwu międzykostnego przedniego :

- występuje porażenie m.pronator quadratus (odnerwienie w EMG) i dwu pierwszych mm. glistowatych
- upośledzenie zgięcia kciuka w stawie międzypaliczkowym i palca wskazującego w stawie międzypaliczkowym dalszym, czasem także zginanie palca 3

· zespół cieśni nadgarstka :

- vide zespół cieśni nadgtrstka